YAPI BİYOLOJİSİ VE EKOLOJİSİ ÖĞRENİM PROGRAMI

Nüfus yoğunluğundan hava kirliliğine, yapı kimyasallarından toksik bileşiklere, radyasyonlardan alerjenlere kadar, tüm bu etkenler ruhsal ve bedensel sağlığımızı artık domine etmektedir. İnsan eliyle inşaa edilen mekanları, evimizi, işyerimizi, bizi saran üçüncü bir deri, bize en yakın yaşamsal çevre olarak tanımlayabiliriz. Bu yapay çevrenin performansının ise doğala doğru evrilmesi hedeflenmektedir.

Ders süresince hedeflenen:

• Yapı-insan-çevre ilişkilerine bütüncül yaklaşan Yapı Biyolojisi ve Ekolojisi çalışma alanı kapsamının, 25 temel ilke üzerinden örneklerle anlatımı.
• Yaklaşımın gelişim tarihi, güncel çalışmalar ve işbirliği ağı.
• Bu yaklaşımla yapı tasarım sürecine dahil edilmesi gereken unsurların ele alınması

Eğitmen: Dr. And Akman, iç mimar, yapı biyoloğu

Kaynakça:

Yapı biyolojisi ve ekolojisi temelleri ve ilkeleri, Türkiye Yapı Biyolojisi ve Ekolojisi Enstitüsü, 2021. https://www.yapibiyolojisi.org/yapi-biyolojisi-ekolojisi/

And Akman, Yapı biyolojisi, sürdürülebilirlik ve kırsalda çağdaş tasarım. Mimarist 67. sayı, 2020.http://www.mimarist.org/mimar-ist-sayi-67-kis-2020/

And Akman, Şehirde mevcut olmak, gelişmiş kırsal yaşamak, Ters Köşe Ekoloji Yazı Dizi ve Kitabı, Puna Yayıncılık, 2021. https://xxi.com.tr/i/sehirde-mevcut-olmak-gelismis-kirsalda-yasamak

Bugün artık ömrünüzün %90’ını kapalı yapay çevrelerde, yani yapı içlerinde geçirdiğimizden dolayı, iç mekanlar, beslenmenin yanında sağlığımızı belirleyen en önemli etkileyici unsurdur.

İç mekan iklimini birçok unsur etkiler bunların önde gelenleri; nem, toz, gaz salımları (uçucu bileşikler, formaldehit, çözücüler vb.), radyoaktivite, radon, elektromanyetik dalga boyları, elektriksel alanlar, küf, mantar, bakteriler ve güvelerdir. Ders boyunca tüm bu etkenlere değinilecektir.

Dr. And Akman tarafından aktarılacaklar:

• Toksikler ve uçucu bileşikler,
• Nem, toz, CO2
• Elektriksel kirlilik
• Radon, Radyoaktivite

Damla Holz tarafından aktarılacaklar:

• Alerjenler ve küf

Kaynakça:

And Akman, Doktora tezi: Yapı biyolojisi ve biyoklimatik-diyagnostik bir araştırma, 1999. Mimar Sinan Üniversitesi Mimarklık Fakültesi Yapı Fiziği Bölümü.

İç Mekan Havasında Sağlığımıza Zarar Veren 14 Unsur

Yapı Biyolojisi

Ders sürecinde biyoklimatik yapı analizini anlamak üzere; bu başlık altında değerlendirilen ölçümler ele alınacak, ölçüm koşulları ve teknikleri aktarılacak, ölçüm sonuçları değerlendirilerek örnek çalışmalar incelenecektir.

Eğitmen: Y. Mim. Damla Yağcı, yapı biyoloğu ve yapı biyolojisi ölçüm teknikeri IBN

Kaynakça:

• AGÖF, Fachkongress-Tagungsbände www.agoef.de
• Gesamtverband Schadstoffsanierung GbR, Schadstoffe in Innenräumen und an Gebäuden, R. Müller Verlag, Köln 2010
• VDB, Berufsverband Deutscher Baubiologen e.V. VDB-Tagungsbände (Baubiotagungen u.a.) www.baubiologie.net
• Bossemeyer, Dolata, Zweiner, Schadstoffe im Baubestand: Erkennen und richtig reagieren – Katalog nach Bauteilen und Gewerken R. Müller Verlag, Köln 2016

Hem ruhsal hem de bedensel olarak sağlıklı kalabilmek için vücudun biyolojik saatindeki dengeyi mümkün olduğunca korumak gerekmektedir. Aslında büyük şehirlerde günümüzün popüler yaşam felsefesi olan ve sık sık dile getirilen ‘SAĞLIKLI YAŞAM’ ile kastedilen şey vücudun biyolojik saatinin dengede tutulmaya çalışılması dır. Bunun için gün boyu kapalı ortamlarda çalışan bireylerin, yeterli süre ve spektrumda gün ışığına maruz kalabilmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak adına da programlanabilen, gün ışığının dinamik değişikliklerini kapalı ortamlarda yapay olarak oluşturabilecek aydınlatma sistemlerine ihtiyaç vardır.

Bu çerçevede ders boyunca, iç ortamda günün farklı saatlerinde ihtiyaç duyduğumuz ‘aydınlık’ ve bunun sağlığımız üzerindeki etkilerinin yanısıra, uygun yapay ortamı sağlayabileceğimiz mimari tasarım öğeleri ile güncel donanımlar işlenecektir.

Online canlı aktarım öncesi 2024 YBE Öğrenim Programında Y. İç Mim. Ziya Doruk’un ders kaydı paylaşılacaktır. 24 Nisan Perşembe akşamı, Yıldız Marie Uz Altınay bu çerçevede güncel çalışmalar üzerine sunum yapacak ve devamında YBE ekibinin de katkıları ile katılımcıların soruları yanıtlanacak ve görüşleri alınacaktır.

SUNUM VE MODERASYON: MİM. YILDIZ MARİE UZ ALTINAY

Yapının çevresi ile ilişkisi

Yapıların veya yerleşimlerin tasarımında, estetik unsurların ve işlevlerin ötesinde, yöre ikimi, topografyası ve sosyal çevresini dikkate aldığımızda, ‘iyi yaşam hali’ için dönüştürücü etki sağlayabiliriz. Yapılar ve yerleşimler yerine aidiyetini arttırdığında, karbon salımı ve enerji tüketimi düşük, yerel ekonomiyi destekleyen döngüsel sistemlere dönüşebilirler. Ders boyunca, insana ve doğaya odaklanan ve iyi yaşam halini destekleyen yapılı çevre için ne tür tasarım okumaları ve pratikte ne tür uygulamalar yapılabilebileceği aktarılacak.

Eğitmen: Dr. And Akman, iç mimar, yapı biyoloğu

Hem Türkiye’de hem de Avrupa’da doğal yapı malzemelerinin* gelişimi, çeşitliliği, üretim süreçleri ile ilgili bilgi aktarılacak.  Toprak, saman, saz kamışı, kenevir, yün, mantar vb doğal yapı malzemelerinin yapısal performanslarının tanıtılacak.

*Doğal yapı malzemesinin tanımı: Zehirsiz, doğal minerallerden veya bitki artıklarından üretilen, yapım, ulaştırma ve kullanım enerjileri düşük, doğrudan geri dönüştürülebilir ve doğal çevreye zararsız malzemeler.

Türkiye’de yapı biyolojisi ve ekolojisi yaklaşımının gelişmesine öncülük eden ve Güney Almanya’da çevre bilincinin gelişmiş olduğu bölgelerde uzun süreli ekolojik mimarlık ve uygulama deneyimi kazanan And Akman kendi tecrübelerini de aktarıyor olacak.

Eğitmen:

Dr. And Akman, iç mimar, yapı biyoloğu

1. Bölüm :Enerji ve gücün tanımı, bina enerji performansı, enerji tüketim alanları, ısı transferi Modları, enerji kayıpları
2.  Bölüm: Bina enerji sınıfları, bina ekolojik performansının maksimizasyonu için yapılan çalışmalar

EĞİTMEN: PROF. DR. ÜMİT ÜNVER, ENERJİ VERİMLİLİĞİ UZMANI

Bu ders sırasında, öğrenciler yapı malzemesi olarak toprağın özelliklerini, geçmişten geleceğe uzanan tarihini ve çevresel koşullar (iklim, doğal tehlikeler, toprak bulunabilirliği…) ile ilgili olarak geliştirilen farklı teknikleri ve insan/teknoloji kaynaklarını öğreneceklerdir. Son 20 yıldır geliştirilen çağdaş yapım teknikleri (sıkıştırılmış toprak ve prefabrikasyon, dökme toprak, 3B baskı kerpiç, kullanıma hazır toprak malzemeler…) ve bunların inşaat sanayiinde toprak kullanımına etkileri üzerine bir vurgu yapılacaktır.

Eğitmen: Dr. Öğr. Üyesi Matthieu Pedergnana

Kaynaklar

Anna Heringer, Lindsay Blair Howe and Martin Rauch, Upscaling Earth – Material, Process, Catalyst, GTA Verlag publisher, 2019

Hugo Houben and Hubert Guillaud, Earth Construction: A Comprehensive Guide, Practical Action Publishing, 1994

Cedar Rose Guelberth and Daniel D. Chiras, The Natural Plaster Book: Earth, Lime and Gypsum Plasters for Natural Homes, New Society Publishers, 2006

Elisabeth M. Golden, Building from Tradition, Routledge, 2018

Gernot Minke, Building with Earth, Birkhaüser, 2012

Ronald Rael, Earth Architecture, Princeton Architectural Press, 2009

Horst Schroeder, Sustainable Buildings with Earth, Springer, 2015

Derste Enerji etkin bina cephe sistemlerinin evrimi ve “nefes alan cephe sisteminin” sağlık ve iç konfor koşulları için önemi değerlendirilecektir.

EĞİTMEN: DR. ÖĞR. ÜYESİ N.ÖMER SAATCIOGLU İGÜ, MİMARLIK BÖLÜMÜ

Ahşabın, bir mühendislik ve mimarlık malzemesi olarak kullanıldığı yapım sistemleri hakkında bilgi paylaşılacaktır.

EĞİTMEN: DEMET SÜRÜCÜ, ORMAN ENDÜSTRİ YÜKSEK MÜHENDİSİ, AHŞAP YAPI UZMANI

Kaynakça

• Kaufmann al. (2018) Manual of Multi-storey Timber Construction
• Watts Andrew, Modern Construction Handbook, 2014 –
• Thomas Herzog and others, Timber construction Manual, 2004

Yığma yapılar tuğla veya taş gibi doğal malzemelerden üretilen, kimi zaman ahşap ile desteklenen, insanlığın çok uzun zamandır barınma ve diğer faaliyetlerinde kullandığı yaygın bir yapı tipidir. Bu yapıların hem günlük yükler hem de deprem gibi ani yükler altındaki davranışları iyi anlamak, zayıflıklarını güçlendirmek yolu ile beton-çelik öncesi dönemdeki gibi biyo bazlı yapım malzemeleri ve teknikleri elde etmek mümkündür. Bu sunumda, yığma yapılarda statik özellikler, bu yapılarda kullanılan ahşap elemanlar ve ahşabın günümüzde yaygın olarak kullanılan örneklerine ait son deneysel çalışmalar anlatılacaktır.

EĞİTMEN: PROF. DR. İHSAN ENGİN BAL, İNŞAAT MÜHENDİSİ